Thẻ: phỏng vấn

Chia Sẻ Của Người Nước Ngoài Khi Làm Việc Ở Công Ty Nhật Bản

Tôi từng trải qua thời gian dài làm việc ở một công ty Nhật Bản cót trụ sở tại Tokyo. Là nhân viên người nước ngoài đầu tiên của công ty, tôi đã có nhiều trải nghiệm thú vị khi phải học cách làm quen với môi trường làm việc mới và học cách cân bằng văn hoá tại xứ sở xinh đẹp này.

Ưu tiên ứng viên có định hướng phù hợp với mục tiêu và văn hoá công ty hơn là kinh nghiệm làm việc

Khi công ty tôi làm việc để mở chi nhánh đầu tiên ở nước ngoài, tôi cùng với người trưởng bộ phận nhận sự (là người Nhật Bản) tiến hành gần một trăm cuộc phỏng vấn với nhiều ứng viên tài năng ở các địa phương. So với kinh nghiệm phỏng vấn của tôi với các công ty ở Mỹ và châu Âu, các câu hỏi mà  đồng nghiệp Nhật Bản của tôi đã hỏi tập trung nhiều hơn vào việc hiểu được các ứng viên, bao gồm niềm tin, giá trị và kế hoạch tương lai của họ. Hầu hết những câu hỏi này ít được hỏi trong các cuộc phỏng vấn của tôi với các công ty phương Tây. Ngược lại, các câu hỏi về kỹ năng, kỹ thuật chuyên môn, kinh nghiệm làm việc mà tôi thường gặp trong các cuộc phỏng vấn ở phương Tây ít khi được phỏng vấn với các công ty Nhật Bản.

Đối với công ty Nhật Bản, điều quan trọng là tìm người phù hợp với văn hoá, mục tiêu phát triển dài hạn của công ty. Chính vì điều này người Nhật có suy nghĩ sẽ làm việc cả đời ở một công ty, họ xem công ty đó như chính là ngôi nhà thứ hai của mình. Trong năm đầu tiên, nhân viên mới được tuyển dụng thường chỉ được giao việc nghe điện thoại, phục vụ trà, in ấn tài liệu, học tiếng Nhật… theo sự sai bảo của người có thâm niên ở công ty.

Công ty Nhật thường quan tâm đến danh tiếng trường đại học mà ứng viên từng theo học, việc này nhằm đảo bảo chất lượng ứng viên sẽ đáp ứng mong muốn của công ty. Nhiều nước nếu một ứng viên tốt nghiệp với tấm bằng thạc sĩ sẽ được trả lương cao, chức vụ tốt hơn so với ứng cử viên có bằng cử nhân đại học, nhưng ở Nhật điều này không có giá trị lắm.

So sánh với công ty phương Tây thì công ty Nhật quan tâm nhiều đến mục tiêu công ty hơn là mục tiêu cá nhân. Việc này bắt nguồn từ hệ tư tưởng luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích bản thân. Tôi gặp nhiều người Nhật rất thông minh nhưng không có mục đích riêng để theo đuổi; thay vào đó họ xin việc công ty có tầm nhìn, sứ mệnh mà họ cộng hưởng, chấp nhận chúng như là ước mơ, hoài bão của riêng mình để giúp công ty đạt được mục tiêu của mình.

Làm thế nào người nước ngoài có thể tồn tại trong các công ty Nhật Bản?

Nhu cầu mở rộng thị trường, quá trình toàn cầu hoá nhanh chóng do đó công ty Nhật tuyển dụng nhiều ứng viên đến từ nhiều quốc gia, nền văn hoá khác nhau. Nhưng người châu Âu, người Mỹ khó hoà hợp với môi trường văn hoá, phong tục tập quán ở Nhật Bản hơn so với người Trung Hoa, Đài Loan,… vì họ nói tiếng Quan Thoại nên dễ học tiếng Nhật hơn, khuôn mặt Á Đông gần giống nhau cũng tạo thiện cảm với đồng nghiệp người Nhật. Người Nhật được đánh giá là dân tộc có nền văn hoá ở trình độ cao trên thế giới vì vậy nhà tuyển dụng luôn mong muốn nhân viên của mình sẽ cư xử giống như người Nhật.

Đàm phán với người Nhật cũng cần phải làm quen. Các công ty Nhật Bản mất rất nhiều thời gian để đưa ra quyết định. Những quyết định đơn giản mà dường như không phù hợp với các quy trình và hệ thống hiện tại của công ty đòi hỏi sự xem xét đầy đủ về tất cả các yếu tố, bắt đầu bằng cách họ đóng góp vào tầm nhìn của công ty. Không cần phải nói, một số người có thể phàn nàn rằng qui trình xử lý công việc của công ty là không hiệu quả và phản ứng không nhanh nhạy. Để những gì bạn muốn thay đổi được thực hiện nhanh chóng trong công ty Nhật, tôi được cho biết rằng bí mật là thể hiện quyết tâm mạnh mẽ và kiên định. Tôi sử dụng mẹo này khi mà chủ lao động của tôi có khuynh hướng trì hoãn, chẳng hạn như điều chỉnh mức lương cho nhân viên chi nhánh ở nước ngoài hoặc thay đổi chính sách trợ cấp đi lại. Tôi thấy rằng miễn là mình lý luận hợp lý, bằng cách giữ vững vào những điểm chính của mình, tôi có thể làm những người rất khó tính phải đáp ứng đòi hỏi chính đáng của mình.

Nhìn nhận về người nước ngoài theo quan điểm người Nhật Bản

Giám đốc nhân sự của chúng tôi tỏ ra ngạc nhiên trước sự giao tiếp tự tin, cuốn hút của nhân viên nước ngoài mà đặc biệt là khoản tiếng Anh là lợi thế của người Mỹ. Nhân viên nước ngoài thường bị phàn nàn về cách làm việc không được siêng năng, chi tiết, tỉ mỉ, chặt chẽ như người Nhật. Tiết kiệm thời gian, tài nguyên công ty, đề suất giải pháp cho công ty hoạt động hiệu quả là việc làm thường xuyên. Bạn mất nhiều thời gian để dành được sự tin cậy của đồng nghiệp và sự tính nhiệm của cấp trên nhưng bạn có thể đánh mất tất cả khi phạm phải sai lầm trong công việc ảnh hưởng đến tiến độ, kế hoạch, hình ảnh, lợi ích của công ty. Dù bạn có cố gắng bao nhiêu thì đồng nghiệp người Nhật vẫn dành được sự tin tưởng của cấp trên hơn là người ngoại quốc.

Tôi có nên làm việc ở Nhật không?

Làm việc ở môi trường văn hoá khác biệt như Nhật Bản là một thách thức của một người nước ngoài nhưng tôi đã học được nhiều điều từ những người bạn Nhật như tình yêu tổ quốc, ý thức tôn trọng người khác, nhường nhịn người khác cho dù bạn có thể gặp bất lợi. Nhật Bản là kiểu mẫu của đất nước phát triển mà vẫn giữ được sự hài hoà giữa văn hoá truyền thống và xu hướng hiện đại của thế giới. Trải nghiệm cùng ẩm thực xứ Phù Tang, ngắm hoa anh đào,… Môi trường trong lành, an toàn,… là những điều tốt đẹp mà tôi cảm nhận ở đất nước này.

Làm Thế Nào Để Có Buổi Phỏng Vấn Thành Công Tại Công Ty Nhật Bản?

Đã bao giờ bạn nghĩ về việc phải gõ cửa bao nhiêu lần trước khi bước vào phòng phỏng vấn việc làm hay chưa? Tại các công ty Nhật Bản thì điều đó rất là quan trọng. Không những phải hiểu rõ về nghi thức này, bạn còn phải nắm được các nghi thức quan trọng khác trong giao tiếp để có được một buổi phỏng vấn thành công tốt đẹp. Đối với người bản xứ, các nghi thức đó đã trở những thói quen hằng ngày không thể thiếu, do đó họ có thể vượt qua được buổi phỏng vấn một cách dễ dàng. Tuy nhiên, với người nước ngoài, việc đó tương đối khó, vì vậy bạn cần tìm hiểu kỹ các thông tin về công ty Nhật Bản để kịp thích nghi và hòa nhập với môi trường văn hóa của họ.

Bạn cần một bộ suit đúng chuẩn

Tính đồng nhất là yếu tố rất quan trọng. Một bộ vest đen, hoặc một chiếc áo sơ mi trắng đơn giản, cùng một chiếc quần/ váy tối màu và một đôi giày đen sẽ nêu bật phẩm chất của con người bạn. Đối với nam, bạn nên tránh để râu, nhuộm tóc, đeo khuyên tai lớn. Còn đối với nữ, bạn cũng nên tránh nhuộm tóc, trang điểm dày và sơn móng tay với những màu quá nổi bật như đỏ, xanh … Nếu bạn mặc áo vest, hãy chắc chắn rằng bạn đã mặc nó trước khi vào tòa nhà của công ty. Đây là một yếu tố thể hiện sự tôn trọng của bạn dành cho người khác.

Nghi thức ứng xử khi vừa đến buổi phỏng vấn

Trước khi bước vào phòng, bạn phải luôn luôn gõ cửa đúng ba lần. Bạn chỉ gõ cửa hai lần đối với trường hợp bạn kiểm tra xem phòng vệ sinh có đang trống người hay không. Sau khi gõ cửa ba lần, bạn phải chờ cho đến khi người phỏng vấn cho phép bạn vào phòng. Khi bạn bước vào trong, hãy đóng cửa nhẹ nhàng để không gây ra tiếng ồn lớn ảnh hưởng đến người khác. Sau đó, bạn nên cúi đầu chào người phỏng vấn và đi đến phía bên trái của ghế ngồi, đồng thời giới thiệu về bản thân mình.

Nghi thức cúi chào

Khi cúi chào, bạn phải uốn cong phần hông về phía trước và giữ lưng thẳng, đồng thời không được nghiêng đầu, ép sát hai cánh tay vào người và giữ thẳng đầu gối của mình. Với tư thế chào khi bước vào phỏng vấn là 30 độ, và với tư thế khi rời khỏi phỏng vấn là 45 độ. Lưu ý rằng bạn phải đứng yên cúi chào, thay vì cố gắng vừa chào vừa bước đến chỗ ngồi.

Biết cách sử dụng từ ngữ phù hợp trong buổi phỏng vấn

Bạn nên sử dụng ngôn từ mang tính lịch sự cao. Bên cạnh đó, nếu bạn được yêu cầu đưa bất kỳ tài liệu nào bởi người phỏng vấn, hãy chắc chắn rằng bạn sẽ đưa chúng bằng hai tay của mình với thái độ cởi mở.

Nghi thức ứng xử khi rời buổi phỏng vấn

Vào cuối buổi phỏng vấn, bạn nên cảm ơn người phỏng vấn và cúi đầu chào khi còn ngồi tại ghế, sau đó bạn rời đi và đóng cửa một cách nhẹ nhàng. Bạn đừng vội kiểm tra điện thoại của mình như thể buổi phỏng vấn vẫn đang tiếp tục diễn ra cho đến khi bạn rời khỏi tòa nhà của công ty.
Nếu bạn là người yêu thích một môi trường làm việc có nguyên tắc và muốn trải nghiệm nó nhằm rèn luyện và trau dồi thêm kỹ năng của mình, thì công ty Nhật chính là một sự lựa chọn vô cùng đúng đắn dành cho bạn.

Một Số Phương Pháp Chuẩn Bị Để Vượt Qua Một Buổi Phỏng Vấn Việc Làm Tại Công Ty Nhật

Nếu một trong những mục tiêu chính của bạn là được làm việc trong một môi trường sử dụng tiếng Nhật, bạn sẽ phải trải qua một thử thách mà bạn không thể nào tránh khỏi – đó là tham dự cuộc phỏng vấn tại một công ty Nhật Bản. Mọi người thường không thích các cuộc phỏng vấn nói chung, thêm vào đó lại là cuộc phỏng vấn bằng tiếng Nhật, vì thế nó đã hình thành nên trong họ một mức độ lo lắng mới. Ngay cả khi tiếng Nhật của bạn có tốt đi nữa, thì nó cũng chưa phải là điều kiện đủ. Sau đây là một số phương pháp giúp bạn vượt qua buổi phỏng vấn tại công ty Nhật một cách dễ dàng:

1) Tránh hiện tượng “Bỗng chốc tụt level”

Trong các cuộc phỏng vấn, lo lắng luôn là yếu tố gây cản trở bạn nhiều nhất, vì khi đó, tất cả các khả năng của bạn đột nhiên tụt level trầm trọng. Điều này gây khó chịu vô cùng, vì bạn đang muốn thể hiện trình độ tiếng Nhật của mình một cách tuyệt vời trong buổi phỏng vấn, nhưng không may thay, nó đang hóa thành một cảnh tượng thật khủng khiếp.
Nếu bạn cảm thấy hồi hộp và không thể thể hiện được khả năng ngoại ngữ của mình, hãy quay lại với chủ đề về kinh nghiệm và bằng cấp/ chứng nhận, nhưng nếu bạn tiếp tục gặp một số khó khăn thì hãy quay lại với điểm xuất phát “mô tả bản thân” nhằm dần khôi phục lại thế cân bằng.

2) Kính ngữ “Keigo”

Trong hầu hết các cuộc phỏng vấn tại công ty Nhật, Keigo luôn đóng vai trò rất quan trọng. Keigo đã trở thành một trong những yếu tố gây nhiều khó khăn cho người nước ngoài trong suốt quá trình học. Keigo gồm có 3 dạng:

• Lịch sự
• Khiêm tốn
• Tôn kính

Có thể bạn không giỏi về Keigo, đặc biệt là về dạng khiêm tốn và tôn kính. Hầu hết những người học tiếng Nhật đều không đi theo con đường để đạt trình độ Keigo chuyên nghiệp, vì nó thường không xuất hiện nhiều trong những gì bạn đang đọc và xem. Tuy nhiên, ngay cả khi có, bạn cũng không cần phải cố gắng để làm theo kính ngữ đó, do phần lớn các cuộc trò chuyện của bạn thường là với bạn bè, giáo viên, người quen, trực tuyến, v.v. Còn về dạng lịch sự, đôi lúc nó xuất hiện trong các cuộc trò chuyện hàng ngày của bạn – trường hợp này là do bạn đã từng sinh sống và làm việc tại Nhật trước đây. Nếu bạn không chắc chắn rằng mình nắm vững Keigo, thì không nên thử thách và mạo hiểm với nó trong buổi phỏng vấn của mình.

3) Bạn sẽ luôn được hỏi những câu hỏi tưởng chừng như cơ bản

Một cuộc phỏng vấn bằng tiếng Nhật không khác gì so với một cuộc phỏng vấn bằng tiếng Anh. Trong đó, bạn sẽ được hỏi một số loại câu hỏi tương tự tại bất kỳ công ty Nhật Bản nào. Bạn sẽ mang đến thành công cho mình, nếu bạn hiểu rõ những gì mình sẽ được hỏi để có thể chuẩn bị được các câu trả lời một cách tốt nhất.
Một số câu hỏi thường gặp:
Tại sao bạn có thể nói tiếng Nhật?
Bạn học tiếng Nhật ở đâu?
Bạn đã bao giờ sống / du lịch tại Nhật Bản, nếu có thì trong bao lâu?

4) Phản ứng khi nghe đối phương

Phần lớn các cuộc phỏng vấn chỉ đơn giản là lắng nghe người phỏng vấn. Các は い là cụm từ xác nhận đối với những điều mà bạn đang nghe. Nó tương tự như từ tiếng Anh “yeah, okay, uh huh, v.v …”
Và chính cụm từ này có thể sẽ chứng tỏ rằng bạn rất giỏi tiếng Nhật. Vì vậy, hãy tận dụng nó trong các buổi phỏng vấn để có thể ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng.